Informacije o Gradu Tuzli

Tuzla je centralni  grad  Sjeveroistočne  Bosne i Hercegovine i  administrativno sjedište,  privredni, kulturni i obrazovni centar Tuzlanskog  kantona, najnaseljenijeg i jednog od najrazvijenijih kantona u Bosni i Hercegovini.

Jedno  je od najstarijih naselja u Evropi sa kontinuitetom življenja. U  Tuzli je pronađeno najstarije sojeničko naselje u Evropi, koje datira iz neolita (mlađe kameno doba). Arheološki pronalasci potvrđuju da su još neolitski stanovnici na ovom području eksploatirali slane izvore.

Tuzla ima  posebnu geološku prošlost. Ovaj grad je poznat kao  «grad na zrnu soli».  Ime grada je kroz sve vrijeme njegovog postojanja i na jezicima svih putopisaca, kartografa, historičara, osvajača, bilo vezano za so. Rijeka Jala, koja protiče kroz Tuzlu, nosi naziv koji potiče od grčke riječi Jalos, što  znači so, dok je grad kroz svoju historiju, nazivan: Castron de Salenes, grad solana (grčki), Salenes (grčki), Ad Salinas (latinski), Soli (južnoslavenski), Memlehatejn (arapski), Memleha-i Zir (persijski), Tuz (turski) sve do današnjeg imena Tuzla, što na turskom znači solana.

Organizovanija eksploatacija soli u Tuzli intenzivirana je za vrijeme Osmanlija. Proizvodnja soli i prihodi od nje bili su ključni faktor koji je utemeljio Tuzlu kao kasabu. Do organizovanije proizvodnje i prodaje soli dolazi moderniziranjem sonog bunara na današnjem Sonom trgu 1476. i proglašenjem Tuzle «carskim hasom», 1477. godine. Na Sonom trgu nalazilo se i do 80 tava u kojima se iskuhavala slana voda izvučena iz bunara.

Tuzlanska so je bila jedan od osnovnih artikala kojim se Bosanski ejalet predstavio na Međunarodnoj privrednoj izložbi u Filadelfiji 1876. godine.

Jedan od osnovnih ciljeva aneksije Bosne i Hercegovine od strane Austro-Ugarske monarhije bio je eksploatacija prirodnih bogatstava, a među njima posebno mjesto je zauzimala tuzlanska  so. Prva solana, izgrađena u predgrađu Tuzle, u Simin Hanu, 1885. godine,  predstavljala je početak industrijske proizvodnje soli u Tuzli. Ubrzo zatim uslijedio je i početak  tonjenja grada, kao posljedice nekontroliranog izluživanja slanice (slane vode) sa naslaga kamene soli, na kojima je smješten grad. Tonjenje  će doživjeti svoj vrhunac 70-tih godina prošlog stoljeća, kada je grad ostao bez nekoliko hiljada stambenih, privrednih i kulturnih objekata. So je usud koji je Tuzlu gradio i rušio, ali i kulturološki određivao u njenoj posebnosti

Tuzla je jedini grad u Evropi koji ima slana jezera i jedini grad na svijetu čija se slana jezera, kupalište i plaža nalaze u centru grada. To su jezera u kojima se nalazi mineralima bogata slana voda, koja se slanim bunarima crpi ispod zemlje.  Pored užitka u kupanju u vodi, ova voda ima i ljekovita svojstva, pogotovo u liječenju steriliteta, reumatskih i disajnih oboljenja. Panonska jezera su površine oko 17.000 m2 sa plažama dužine 1.000 metara, odnosno uređenog prostora površine 60.000 m2. Salinitet vode odgovara morskoj vodi i iznosi 30-40 gr./l. Slana voda ima izuzetna terapijska svojstva. Unutar kompleksa se nalaze uređeni prostori za zabavu djece i prostor za fitnes. U 4 godine kompleks Panonike posjetilo je oko 2 miliona turista.

Tuzla je grad koji je čvrsto odlučio da turizam postavi kao glavnu polugu daljnjeg privrednog razvoja. Tu odluku je općinska administracija realizovala kroz konkretne projekte koji su u samo nekoliko godina promijenili imidž rudarsko-energetskog centra Bosne u značajnu turističku destinaciju.

Forma kulturnog turizma je uobličena i predstavljena javnosti kroz mogućnost posjeta arheološkim lokacijama u Gornjoj Tuzli (neolit), na Gradovrhu u Solini i Krešića Gradini u Gornjem Par Selu (kasno bronzano doba) kojima su pridodati obilasci velikom broju kulturno-istorijskih spomenika na području Tuzle (evidentiran je 381 spomenik). Sva ova bogata turistička ponuda grada Tuzle i okoline se promovira radom Turističke zajednice TK.

Razvoj turističke privrede i komplementarnih djelatnosti (trgovina, hotelijerstvo, ugostiteljstvo, izrada suvenira, razvoj malih preduzeća kućne djelatnosti u segmentu turizma itd.) je dio opće planirane strategije razvoja Tuzle.

Svoju i bogatu turističku ponudu Tuzla je upotpunila i sa otvaranjem rekonstruisanog Trga slobode. Radi se o desetom trgu na području Općine Tuzla. Trg Slobode je najveći trg u Bosni i Hercegovini, na čijem se prostoru nalazi rekonstruisana zgrada Baroka iz austrougarskog perioda. Na Trgu je otkriveno arheološko nalazište sa vrlo značajnim ostacima arheološkog materijala. Prostor je uređen za druženje i različite manifestacije, a krasi ga središnja fontana sa pratećim sadržajem.

Centralno mjesto na Trgu zauzima velika fontana čije spoljašnje zidove krase ornamenti stećaka, no to na Trgu slobode nisu jedini simboli srednjovjekovne Bosne.

Naime, na dijelu na kojem su najmenski zadržane zelene površine, a gdje je donedavno bila stara fontana, postavljena je skulptura koja simbolizira stećak, a na mermernim pločama kojima je obložena lokacija uklesani su i epitafi sa srednjovjekovnih nadgrobnih spomenika. Epitafi i ornamentika stećaka nadopunjuju već postojeće simbole na Trgu iz svih razdoblja kroz historiju kao što su Čaršijska džamija i česma iz doba osmanske vladavine, zgrada baroka koja simbolizira period austrougarske uprave te nekoliko objekata iz savremenog doba ili bliže prošlosti.

Na Sonom trgu,u granit su uklesane riječi:“Tuzla je jedno od najstarijih naselja u Evropi.Sedam hiljada godina od neolita do danas,ljudi proizvode so i žive na ovom prostoru. Gradjani Tuzle obnoviše Soni trg 2004.godine,sa vjerom da je ljubav izvor nastanka i vječitog trajanja svijeta.“

Na Trgu se nalazi i replika neolitske posude za isoljavanje, koja je sastavni dio fontane, ukrašene mozaikom iz Ravenne, svjetske prijestonice mozaične umjetnosti. Na Sonom trgu se može pogledati i muzejska postavka predmeta iz doba neolita i drugih historijskih razdoblja, pronađenih na lokalitetima u i oko Tuzle.

Soni trg je nekada bio središnja tačka (pazarište) oko koje su se dalje gradili brojni vjerski i javni objekti. Ovo mjesto i danas predstavlja centar historijskog dijela grada, oko kojeg se nižu desetine uskih, granitom popločanih uličica, uvijek punih života i mladosti.

Priča o Tuzli je nadvremena i nadnacionalna. U svakom kritičnom momentu Evrope, Balkana i Bosne i Hercegovine, građani Tuzle su razmišljali „sa zrnom soli“ („Cum grano salis“). U Drugom svjetskom ratu, 2.oktobra 1943. godine, Tuzla je bila najveći oslobođeni grad  u porobljenoj Evropi.

U posljednjem ratu, od 1991-1995 godine na prostorima bivše Jugoslavije, građani Tuzle nisu se nacionalno podijelili. Imali su misiju po kojoj se protiv povrede ljudskih prava najbolje braniti njihovom zaštitom, protiv mržnje ljubavlju, protiv nacionalizma antinacionalizmom, protiv fašizma antifašizmom i protiv podjela zajedničkim životom. Tako je Tuzla usred masovnih povreda ljudskih prava, izazvanih ratom, postala simbolom zaštite ljudskih prava i sloboda.

U posljednjih nekoliko godina Tuzla je doživjela pravi kulturni preporod, a gradske strukture odlučne su da sve raspoložive resurse ulože u razvoj turizma. U skladu s tim već nekoliko godina Grad Tuzla organizuje manifestaciju „Ljeto u Tuzli“ koja u okviru svojih sadržaja nudi po nešto za sve starosne skupine.

U Tuzli se svake godine održava Festival Kaleidoskop, koji je postao  sjedište novog međunarodnog susretanja sa umjetnošću i sa mladima.

Tokom četiri dana u Tuzli, mladi umjetnici postaju protagonisti, izvođači, glumci, slikari, skulptori, muzičari, dizajneri i gosti različite prirode i porijekla, intelektualci koji dolaze iz cijele regije i Evrope, iz Srbije, Hrvatske, Italije, Holandije, Švedske, Francuske . Festival, Kaleidoskop ne nastaje slučajno u Tuzli, gradu simbolu koji svjedoči o mogućnosti konstruktivnog suživota među različitim realnostima, gradu u kojem različitosti žive u harmoniji, baš kao što različite boje i oblici stvaraju prelijepe i jedinstvene slike u kaleidoskopu.

Tokom Kaleidoskopa, film, muzika, skulptura, fotografija, ples i slikarstvo postaju duša grada, u jednom naizmjeničnom preplitanju izložbi, filmskih projekcija, izvođenja uživo, radionica, razgovora sa novinarima, umjetnicima i esejistima, koncerata, foto i umjetničkih happeninga i drugih različitih sadržaja koji su aktuelni među mladima.

U blizini Tuzle je Međunarodni aerodrom Tuzla, koji saobraća na 8 evropskih destinacija.https://tuzla-airport.ba/informacije-o-letovima/